39 - Productie van proteïnen
Dat alle proteïnen, die in de levende cel geproduceerd worden, op de juiste wijze gevouwen en correct geadresseerd worden, is nog niet voldoende. De cel moet bovendien van elk proteïne de juiste hoeveelheid aanmaken. Indien een cel de productie van een bepaald proteïne niet op het juiste moment zou kunnen stopzetten, dan zou dit ongeveer een vergelijkbaar resultaat hebben, als wanneer men in plaats van brandhout in de kachel langzaam maar zeker het hele huis zou verstoken. Het mechanisme dat de productie van proteïnen start en stopt, moet bij elke cel reeds vanaf het begin volledig gebruiksklaar voorhanden zijn.
Dat de fabricage van elk afzonderlijk proteïne op het juiste moment gestart en gestopt wordt, is niet vanzelfsprekend.(18) Pas indien zich in de cel de juiste hoeveelheid van elk proteïne bevindt, wanneer alle proteïnen correct gevouwen zijn en op de juist plaats zijn ingebouwd, begint het leven.
Echter met het leven begint ook de slijtage van het proteïne. De cel moet nu in staat zijn, de verouderde proteïnen door nieuw gefabriceerde proteïnen te vervangen. Dit mechanisme moet vanaf het begin volledig gebruiksklaar aanwezig zijn.
Het DNA-aanstuurgedeelte en het aanstuurproteïne
Het belangrijkste onderdeel om de proteïne fabricage te starten en te stoppen, bevindt zich in de aanstuurgedeelten op het DNA. Deze onderdelen van het DNA hebben de taak om aan de cel te melden wanneer de productie van verschillende proteïnen moet starten en stoppen. Het DNA zelf kan echter de proteïnefabricage starten noch stoppen. Daartoe is een samenwerking nodig van speciale aanstuurproteïnen, die zich precies zo vouwen dat zij op een bepaalde plaats van het DNA passen.(19)
Conclusie
Het DNA-aanstuurgedeelte en het aanstuurproteïne hebben elkaar wederzijds nodig. Om de productie van een bepaald proteïne op de juiste wijze te starten of te stoppen, moeten beiden perfect op elkaar afgestemd zijn. Samen vormen zij een schakelaar - een niet reduceerbaar complex systeem, dat niet door een reeks van kleine veranderingen gevormd kan worden.
(18) S. Aldridge, The Thread of Life. The story of genes and genetic engineering, Cambridge University Press, Cambridge, UK, 1996, p. 47 – 53.
(19) B. Alberts, D. Bray und A. Johnson et al., Essential Cell Biology. An Introduction to the Molecular Biology of the Cell, Garland Publishing Inc., New York (USA), 1998, p. 259 – 262.
Terug naar het overzicht
|
